Jesień na Roztoczu, cz. I, Dni

 Mija wiosna, mija lato, jesień, a ja przy każdym przemijaniu uznaję, że niedostatecznie przyjrzałem się i zachwyciłem porą roku, że nie doceniłem jej uroków tak, jak chciałbym.

Czasami zarzucam sobie ślizganie się po powierzchni wrażeń, zbyt płytkie przeżywanie, nieumiejętność znalezienia wejścia w głąb siebie i zrozumienia istoty odczuwania. Może inaczej: udaje mi się, ale zbyt rzadko i nie wiem, jakim sposobem. Teraz przyszło mi do głowy, że może moje przeżywanie nie jest płytkie, a po prostu nie zadowala mnie ponieważ chciałbym więcej. Czego właściwie? Olśnienia? Oszołomienia? Przecież wiem, że takie stany mogą się tylko czasami zdarzać, ale tej wiedzy nie przyjmuję do wiadomości.

Obiecuję sobie w przyszłym roku wziąć więcej, dostrzec każdą drobinę piękna i intensywniej przeżyć każdą chwilę z przyrodą – do zachłyśnięcia się i zapamiętania za zawsze. Nigdy mi się ta sztuka nie udała, ale wszystkie niepowodzenia nie zdołały mnie zniechęcić, a wprost przeciwnie. Im więcej tych starań za mną, im mniej lat przede mną, tym cenniejsze stają się te moje nieudane próby nasycenia się urokiem natury i umykających coraz szybciej chwil mojego życia.

Mam zaległości w opisach roztoczańskich wędrówek. Nie dlatego, że jest ich aż tak dużo (raptem jedna na tydzień, średnio licząc), raczej z powodu złej organizacji czas, licznych zainteresowań i dodatkowych prac zawodowych. Chcąc zostawić chociaż ślad każdego dnia spędzonego na swoich włóczęgach, poniżej zamieszczam telegraficzną relację z kilku ostatnich wyjazdów. Równie ważny, może nawet ważniejszy jest powód drugi: pisząc i wybierając zdjęcia, wracam na szlak, utrwalam w pamięci obrazy, wrażenia i chwile.

Pierwszą tutaj udokumentowaną zdjęciami wędrówkę a ostatnią dzieli sześć tygodni. Czas zmieniający jeszcze ciepłą i zieloną jesień w pogranicze zimy z przymrozkami i szronem, z zanikającymi kolorami i pierwszymi nagimi czarnymi drzewami. Starałem się zachować chronologię aby te przemiany były widoczne.

Obrazki ze szlaku

Pory dnia i aura

Narodziny dnia

Pewnego dnia w drogę wyruszyłem tak, jak zwykle ruszałem w Sudetach: o brzasku. Jutrzenkę widziałem tylko przez chwilę, bidulka przygnieciona była chmurami.

 Wschód słońca. Inny niż w lecie, nieco zachmurzony, nie tak czysty i jasny, chłodniejszy, budzący nostalgię, ale przecież piękny.

 

Jesienne ranki.

Dni były pochmurne, mgliste i szare w sposób utrudniający odróżnienie zmierzchu od pełni dnia, ale też aura obdarowała mnie dniami lśniącymi słońcem i kolorami, dniami, które tylko jesienią można podziwiać. W takie dni nawet wierzba iwa stara się być ładna.

Bywa, że coś nas obudzi wczesnym rankiem, przez okno zobaczymy zimny, szary początek dnia i z ulgą kładziemy się do ciepłego łóżka. Widziałem takie ranki będąc na szlaku, ale i widziałem tak bajecznie kolorowe, że budziło się we mnie pragnienie zatrzymania czasu i utrwalenia w pamięci każdego obrazu, każdej chwili.

 

Wyraziste, różnorodne i piękne kolory mroźnego listopadowego ranka: szarosrebrzysty szron, zieleń ozimin, bogata paleta ciepłych kolorów liści, jasny, przeczysty błękit nieba, a wszystko wyzłocone i upiększone jaskrawym światłem słońca.

 

Dwie godziny później szron zachował się tylko w cieniu drzew.

 Odrobina słońca w pochmurny dzień.

Późne popołudnie i ostatnia godzina dnia.

 

Zachód i wspomnienie dnia

  Siedziałem na zboczu pagóra przynajmniej godzinę patrząc na zmianę popołudnia w wieczór, na powolne przemiany kolorów, ich gaśnięcie, wzbierającą szarość stopniowo zmieniającą się w czerń nocy. Wtedy wstałem i zszedłem w dolinkę, ku niewyraźnie widocznej, nieco jaśniejszej od czarnych już połaci pól, wstęgi drogi. Do samochodu miałem pół godziny drogi.

 

Parokrotnie wracałem po ciemku. Specjalnie zwlekałem z powrotem aby doświadczyć drogi w ciemności. Oczy miałem przyzwyczajone do ciemności, widziałem nieco jaśniejszą od pól drogę. Było dokładnie tak, jak przed sześćdziesięciu laty, gdy w ciemnościach nie zakłócanych żadnym sztucznym światłem wracałem do domu babci na wsi, wtedy jeszcze bez elektryczności. Tak, pamiętam czasy lamp naftowych! Więc drogę widziałem, owszem, ale dołków na niej ani patyków już nie. Kije bardzo się przydały. Droga weszła w płytki wąwóz; nade mną, na tle odrobinę jaśniejszego nieba, zobaczyłem czarne, masywne, splątane konary dębu. Tego dnia, ledwie parę godzin temu, widziałem dęby w ciepłych barwach; były swojskie i przyjazne, a w tamtej chwili obraz był skrajnie odmienny: drzewo stało zimne, tajemnicze i obce w tym swoim życiu tak niepodobnym do zwierzęcego, a górując nade mną, wydawało się zagrażać mi.

 W płytkiej dolinie zobaczyłem prostokąt światła w długim oknie. Kwadrans później wyszedłem na asfaltową ulicę wsi. 

Inna wędrówka, nocny powrót. Kiedy podnosiłem wzrok znad drogi, nic nie widziałem poza kilka jasnymi plamkami: w górze świecił księżyc, w dole lampy uliczne we wsi.